PATERYKI (od grec. pater - ojciec) - ogólna nazwa zbiorów powiastek dydaktycznych o czynach i cudach mnichów chrześcijańskich, a także zbiory ich pouczeń i aforyzmów. Na początku (od IV w.) p. były rozpowszechnione w literaturze bizantyjskiej. P. dzielą się na dwie grupy: żywoty eremitów-cudotwórców i męczenników (p. Synajski, Egipski, Rzymski) oraz na "słowa" i aforyzmy ojców świątobliwych (Scytski, Alfabetyczny, Jerozolimski). Na gruncie słowiańskim stworzono zbiorczy p. (XIV w.) i p. grecki ze świętej góry Athos. Przetłumaczone przez Słowian południowych p. od XI-XII w. przewędrowały do literatury staro-ruskiej. Na Rusi rozpowszechniły się i wpłynęły na szereg zabytków literackich (np. Zytije Fieodosija Pieczerskiego - Żywot Teodozjusza Pieczerskiego). Według wzorców przekładowych zaczęto układać ruskie p. (Kijewo-Pieczerskij patieńk). Wątki p. znalazły odgłos w twórczości A. Dantego, L. Tołstoja, N. Leskowa, B. Zajcewa i in.
